Een verslaafde motiveren tot behandeling: zo werkt het

Motivatie is geen aan-uitknop. Bijna iedereen met een verslaving is ambivalent: een deel wil stoppen, een ander deel niet. Wie vooral de voordelen van stoppen benoemt, roept vaak het tegengeluid op ("ja, maar...").

De kunst is om de ander zélf de redenen voor verandering te laten benoemen. Dat heet verandertaal, en hoe vaker iemand die uitspreekt, hoe groter de kans op actie.

• Open vragen: "Wat merk je zelf van je gebruik?" in plaats van "Drink je te veel?"
• Affirmaties: benoem sterke kanten. "Je hebt het al eens drie maanden volgehouden, dat zegt veel."
• Reflecteren: geef terug wat je hoort. "Je wilt er voor je kinderen zijn, en tegelijk voelt stoppen nu onmogelijk."
• Samenvatten: zet de twijfel en de redenen voor verandering op een rij, en vraag wat de ander ervan vindt.

• "Wat zijn voor jou de nadelen van je gebruik?"
• "Hoe zou je leven eruitzien over vijf jaar als er niets verandert?"
• "Op een schaal van 0 tot 10, hoe belangrijk is het voor je om iets te veranderen? Waarom geen lagere score?"
• "Wat zou de eerste kleine stap kunnen zijn?"
• "Wie of wat zou je daarbij kunnen helpen?"
• "Wat heeft je vroeger geholpen bij iets moeilijks?"

Weerstand is een signaal dat je te hard duwt. Ga er niet tegenin, maar beweeg mee:

• Erken het: "Je hebt geen zin in weer een gesprek hierover. Dat snap ik."
• Geef de regie terug: "Jij bepaalt wat je doet. Ik wil alleen dat je weet dat ik er ben."
• Verleg de focus naar iets waar iemand wél over wil praten, zoals slaap, geld of werk.
• Stop op tijd en kom er later op terug. Een gesprek mag ook kort zijn.

1. Bereid je voor: wat zie je, wat voel je, wat wil je vragen?
2. Kies het moment: nuchter, rustig, zonder publiek.
3. Open met zorg: "Ik wil iets met je bespreken omdat je belangrijk voor me bent."
4. Vraag en luister meer dan je praat.
5. Benoem concreet wat je hebt gezien, zonder labels als 'alcoholist' of 'junkie'.
6. Bied een concrete stap aan: een vrijblijvend gesprek met Phase 1 Outreach, een telefoonnummer, een afspraak.
7. Houd vol: één gesprek is zelden genoeg. Plant zaadjes.

Iemand die zegt "misschien praat ik eens met iemand" heeft al een stap gezet. Vier kleine stappen: een dag minder gebruik, een eerlijk gesprek, een telefoontje. Wie zich gesteund voelt bij kleine stappen, durft vaker een grotere stap te zetten.

Als gesprekken telkens vastlopen of je merkt dat je zelf uitgeput raakt. Een outreachmedewerker is getraind in motiverende gespreksvoering en kan het contact overnemen zonder de last van een gedeelde geschiedenis.

Zodra iemand er klaar voor is, begeleiden we direct naar behandeling: 12 weken: 8 weken primary care en 4 weken re-entry, gevolgd door nazorg.